GÜNGÖRNAME

UDDÜ

Mırza Gaparov (1936-2002) PDF Yazdır e-Posta

1936 yılının 22 Mart'ında Oş ili Nookat ilçesinin Noygut Köyü'nde doğdu. 1962 yılında Kırgızistan Devlet Üniversitesi Filoloji Fakültesini (senaryo yazarlığı ve rejisörlük yüksek kurslarını), 1967'de (Moskova'da) senaryo bölümünü bitirdi.

İş hayatına jeolojik araştırma alanında işçi olarak başladı, üniversiteyi bitirdikten sonra Tacikistan'ın Murgab ilçesinde öğretmen olarak çalıştı. Profesyonel senaryo kurslarını bitirdikten sonra "Kırgız-Film" ve "Kırgız Televizyonu" senaryo yazı işleri idaresi üyesi olarak çalıştı. Kırgızistan Yazarlar ve Sinema Birliği danışmanı, Oş Kırgız dram tiyatrosu edebiyat bölümünde müdür, Kırgız-Türk "Zaman-Kırgızistan" gazetesinde editör olarak çalıştı.

"Kara-Gölün Kazları" (Кара-Көлдүн каздары), "Köyler" (Кыштакча), "Nehirlerin Gürültüsü" (Дарыялардын шоокуму), "Kadir Gecesi" (Кадыр түн), "Ceviz Ormanın Masalı" (Жаӊгак токойдун жомогу) vb. gibi öykülerini ardı ardına yayımladı.

"Misafir" (Мейман), "Bir Salkım Üzüm" (Бир шиѕгил жүзүм), "Bizim Tarafın Arstanbabında" (Биздин жактa Арстанбабта) gibi çocuk edebiyatına yönelik  yazmış olduğu öykülerle hem çocukların hem yetişkinlerin Haranlığını kazandı.

Ayrıca "Bir Salkım Üzüm", "Bizim Tarafın Arstanbabında", "Yaban Kazı" eserleri Rusça'ya çevrilmiştir .

Moskova'da yayımlanan kitapları ise "Misafir" (Мейман), "Yаban Kazı" (Жапай каз), "Güneş Adası" (Күндүү арал)  adlı eserleridir.

Bu eserlerin çoğu Fransızca, Almanca, Romence, Bulgarca, Macarca, Çek diline ve SSCB'deki diğer halkların dillerine çevrilmiştir.

Tiyatro oyunları da yazan yazarın belli başlı eserleri şunlardır: "Önceden Тayin Еdilen Gece" (Күн мурун белгиленген түн, 1975), "Güneş Adası" (Күндүү арал, 1976), "Raziyeyle İlgili Hatıralar" (Разия жөнүндө эскерүү, 1978), "Nehirlerin Şarıltısı" (Дарыялардын шоокуму, 1980), "Yıldırım Kurşun" (Чагылгандын огу, 1981), "Kar Altındaki Vişne" (Кар алдындагы алча, 1982), "Bizim Karabasan" (Биздин домовой, 1983), "Demir Yasak" (Темир корук, 1984), "Tuzlu Çöl" (Туздуу чөл, 1989).

Galina Gaparova ile beraber, "Kadınların Denizi" (Аялдардын деӊизи,  1990), "Dilsiz Merinin Hayatı ve Sevgisi" (Мээри- дүлөйдүн турмушу жана сүйүүсү, 1992), "Bütün Umudum Sende Sofiya Bulan" (Бар үмүтүм сенде Сафия Булан, 1993) "Kiyotaya Yol" (Киотого жол, 1993-94), "Ölmek İstiyorum, Sponsor Gerek" (Өлөйүн дегем, спонсор жок, 1995), "Kıskanç Kadınların Gecesi" (Кысканчак аялдардын түнү, 1997) eserleri yazmıştır.

"Kervansaray" (Караван сарай, 1998), "Geçen Yılın Karı Nerede?" (Өткөн жылдын кары каякта?) eserleri de Kırgız edebiyatının klasikleri arasında yer almaktadır.

Yazarın tiyatro oyunları Özbekistan ve Kazakistan Cumhuriyetinin tiyatrolarında sahnelenmiştir. Yazmış olduğu film senaryoları ise şunlardır: "Kiracı" («Квартирант»), "Bu Dert Değil" («Бул кайгы эмес»), "Sokak" («Көчө»), "Güneş Adası" («Күндүү арал»), "Ana Babalar Vadisi" («Ата бабалардын өрөөнү»).

Akademisyen K. K. Yudahin ve Zurakan Kaynazarova'yla ilgili belgesel filmlerin senaryo yazarlığını da üstlenmiş olan yazar, eleştirmenlerin takdirini toplamıştır.

Kendisine "SSCB'nin Kırgız Cumhuriyeti Onur Ödülü" (1986),"Kırgız Cumhuriyetinin Halk Yazarı" (1998) payesi verilmiştir.

Yazar Mırza Gaparov, herkesin imrenerek baktığı özgür ve  güzel bir hayat yaşamıştır. O edebiyat dünyasında kendinden emin yol alırken insan ve doğa sevgisini yansıtmaya çalışmıştır. Çevresine ışık saçan  iyi kalpli, dost canlısıdır.

Onun yaşam felsefesi, bu dünyada güzel yaşamak aydınlık ve güzelliği her yönüyle hissetmek, insani değerlerin  getirdiği erdemle insan gibi yaşamaktır.

Mırza sohbet sırasında  güzel ilginç bir olaydan hareketle şairane duygu yüklü   sonuçlar çıkarırdı. O konuşurken bir müzik dinlemiş veya bir resmi görmüşçesine insanlar huzur bulurdu. Onun hem sözlerinde hem de yazdıklarında Y. Kavabata'nın, Bergman'ın, Y. Kazakov'un, Li Fon'un, Du Fun'un da etkisini hissetmek mümkündür. Kendisi de sevdiği klasik yazarlarıyla gurur duymuştur.

Mırza seçerek yazdığı her bir sözcüğün Kırgızların huzurlu yüreklerini ısıtmasını, uyandırmasını, ve güzellikleri yaşatmasını istemiştir. Şüphesiz bütün bunlar, yüreğinde insan sevgisi taşıyan dünyadaki tüm yazar,  şair ve sanatçıların da arzusudur. Eski Rus edebiyatının ulu insanları "Söz ile gönüller fethedilir" der. Kırgızların çok eskiden beri aksakalları da torunlarına  her zaman bilge  ve erdemli insan olmayı öğütlemiştir. Kırgız edebiyatının aksakalı, özgür kalemi Mırza Gaparov da aynı çizgide gelecek nesillere onurlu ve saygın bir yaşamı tavsiye etmiştir.

Yazar Mırza Gaparov günümüz Kırgız edebiyatında kendine has üslup ve  janrı ustalıkla kullanmıştır. Günümüz Kırgız edebiyatında Mırza Gaparov'un eksikliği halen hissedilmektedir.

Onun romantik hikayeleri eşsizdir. Eğlenceyi seven, hoş sohbet insanların diliyle mizahı kullanarak  toplumun acı gerçeklerini eserlerinde canlı ve etkileyici tarzda yansıtmayı bilmiştir. Halkının problemlerine karşı her zaman duyarlı, doğruyu her nerde ve kimin karşısında olursa olsun söylemekten çekinmeyen mert kişiliğiyle  her zaman hatırlanacaktır. O, gelecek kuşaklara örnek bir şahsiyet olarak Kırgız Edebiyatında yerini almış ve adını ölümsüzleştirmiştir.

 

 

 
Türkçe Öğretimi

İSTATİSTİKLER

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün46
mod_vvisit_counterDün93
mod_vvisit_counterBu Hafta957
mod_vvisit_counterGeçen Hafta1094
mod_vvisit_counterBu Ay2306
mod_vvisit_counterGeçen Ay4346
mod_vvisit_counterToplam323969

IP Numaranız: 54.90.159.192
home search